WAWA2010.pl - WAWA2010.pl

BAL NA GNOJNEJ

Muzykę do piosenki Bal na Gnojnej (zwanej także Balem u Starego Joska, Balem u Grubego Joska) skomponowała Fanny Gordon (wł. Fajga Jofe), słowa napisali Julian Krzewiński i Leopold Brodziński. Ta warszawska podwórkowa ballada wykonana została po raz pierwszy w Teatrze Operetkowym 8.30 w Warszawie.

„Knajpa, a oficjalnie herbaciarnia (herbatnia) u Grubego Joska (Józefa Ładowskiego) znajdowała się przy ulicy Rynkowej 7 w rejonie ulicy Grzybowskiej i Placu Żelaznej Bramy (do 1902 roku nosiła ona nazwę Gnojnej, ponieważ w XIX wieku składowano tam gnój, wywożony z koszar Wielopolskich). Otwierana była o godzinie drugiej w nocy. Pod koniec lat 20. i na początku 30. cieszyła się ogromną popularnością wśród mieszkańców Woli, handlarzy i tragarzy z Hali Mirowskiej, a także wśród gości luksusowych nocnych lokali (zwłaszcza Adrii), którzy po ich zamknięciu, przenosili się nad ranem do Sielanki, Kasztelanki i Hrabiny na Czerniakowie, Narcyza na Żurawiej, Pod kogutem na Woli lub Grubego Joska, ceniąc sobie niepowtarzalną atmosferę tych lokali i autentyczny warszawski folklor”.

Knajpa, oprócz niepowtarzalnej atmosfery, słynęła z serwowania najlepszych flaczków po warszawsku, na które przyjeżdżali w czwartki ludzie z całej Warszawy. Stasiek Wielanek opowiada, że u „Joska z Gnojnej się kręciło jakieś geszefty pod stołem. Ci, którzy tę piosenkę napisali, chodzili tam i to zauważyli”. Jednym z takich ludzi co „kręcili jakieś geszefty pod stołem” mógł być Józef Łokietek (Judel Dan Łokieć) zwany „Rabinem” –  herszt gangu wymuszającego haracze i łapówki od kupców i handlarzy warszawskich. Do Grubego Joska mieli przychodzili także znani artyści i ludzie z pierwszych stron gazet m. in. Skamandryci, a także adiutant Marszałka Józefa Piłsudskiego, generał Wieniawa-Długoszowski.

We fragmencie piosenki mówiącym o tym, że „kat Maciejewski tam pod szubienicą czeka już”, mowa jest o postaci autentycznej, choć w piosence nazwisko zostało zniekształcone przez gwarę warszawską, i tak z kata Maciejowskiego powstał kat Maciejewski. Goniec Częstochowski z 29 września 1932 roku podaje informacje o tym, że „wykonawca wyroków sprawiedliwości” kat Maciejowski otrzymał dymisje z plecenia ministra sprawiedliwości. Zwolnienie nastąpiło z powodu powoływania się Maciejowskiego na znajomości w ministerstwie podczas awantury z policjantem. Kat Maciejowski od dłuższego czasu miał mieć problemy z alkoholem. Awantury z udziałem pijanego Maciejowskiego były codziennością. Zachowanie takie nasilało się w dużym stopniu przed lub po dokonaniu egzekucji. Kat Maciejowski wykonywał swoją służbę przez 5 lat, dokonując w tym czasie około 100 egzekucji. Kat Maciejowski był postacią znaną, gdyż często w związku z wykonywaną pracą pisano o nim w gazetach, stąd niech nikogo nie dziwi, że w tamtym czasie stał się symbolem wymiaru sprawiedliwości w jego najczarniejszym wymiarze.